Afet Bakanlığı'nın zamanı gelmedi mi? [01 Kasım 2020]

Yüreğimizi yakan İzmir depreminin görüntülerini televizyon ekranlarından izliyoruz.
Enkaz altından kurtarılan her canlı, canlı diyorum çünkü kurtarma ekipleri evcil hayvanların da yardımına koşuyor, umutlarımızı artırıyor.
Önce üzüntüden dolan gözlerimizden kurtarma haberi sonrası sevinç yaşları dökülüyor.
Türkiye'nin kalbi İzmir'le birlikte atıyor. Milletçe dayanışma örneklerinin en güzelini sergiliyoruz.

Bu işin bir yönü bir de madalyonun diğer yüzü var ki, gerçekten dünyanın ilk 20 ülkesi arasına giren Türkiye'ye yakışmıyor.
Drone'larla çekilen görüntüleri izliyoruz; yan yana iki bina, biri yerle bir olmuş, beton yığını, çevresindeki binaların camları bile kırılmamış sapasağlam ayakta.
Bunun anlamı şu; Marmara depremi sonrası tüm uzmanların söylediği gerçek bir kez daha tokat gibi yüzümüzde patlıyor; deprem değil binalar öldürüyor.
Evler, maalesef tabutumuz haline geliyor.
Kanun, 2012 yılında çıkarılmış, adı da 'Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi'.
Kentsel dönüşüme çevirip, başka amaçlar için kullanmaya başlamışız. Aradan geçen 8 yılda daha Türkiye'nin depreme dayanıksız bina envanteri bile yok.
Deprem sonrası yardımına koşma konusunda AFAD gibi büyük başarılara imza atan bir kurumu oluşturmayı başardık.
Asıl önemlisi binalarımızı hazır hale getiremedik.
Büyük Marmara depremi kapıda. Anadolu'nun yüzde 70'lik kısmı deprem riski altında. Uzmanların değerlendirmelerine göre, büyük Marmara depremi milli güvenliğimizi tehlikeye sokacak sonuçlar ortaya çıkarabilir.
Peki, ne yapabiliriz?
Depremin yanı sıra su baskını, heyelan gibi doğa olaylarının tehdidi altında olan bir ülkeyiz. Öncelikle yapılması gereken Afet ve Acil Durum Bakanlığı'nın kurulması.
Şu anda bu çalışmaları İçişleri ve Çevre ve Şehircilik bakanlıkları yürütüyor.
Aynı çatı altında birleştirilecek kurumlar, verimliliğin artmasını sağlayacak.
Afet riski altındaki konutların dönüştürülmesine gelince; kurulacak bakanlık, belediyelerle işbirliği yaparak önce bina envanterlerini çıkaracak. Ardından yol haritasını belirleyerek, kimi yerde res'en projeler başlatacak. Birkaç örnek dışında işe kendi akışına bıraktığımızda maalesef sonuçlandıramıyoruz.
Türkiye'nin bu konuda milli bir seferberliğe ihtiyacı var. Yarın çok geç olabilir.

'FAYLARI KONUŞMANIN HİÇBİR FAYDASI YOK''

Televizyon ekranlarında bir yandan kurtarma görüntülerini izlerken diğer yandan her deprem sonrası olduğu gibi yer bilimi uzmanlarını dinliyoruz. Aralarında eser miktarda da olsa inşaat mühendisleri var. Onlara da söz arada bir geliyor.
Oysa faylar konusunda bilmediğimiz bir şey kalmadı. Depremin ne zaman olacağını bilmeyi ise sanırım birkaç asır sonra başarabileceğiz.

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Bursa Şube Başkanı Mehmet Albayrak ile dün sohbet imkanı bulduk.
O da aynı şeyi söylüyor; 'Fayları konuşmanın ülkeye hiçbir faydası yok'
Devam ediyor...
'İzmir'de yıkılan binaların fay hattıyla ilgisi yok. Söylemekten dilimizde tüy bitti. Deprem değil bina öldürüyor. Yanındaki bina sağlamken çöken binada mutlaka bir hata vardır'
Bu tür binaların her yerde olduğunu ve Bursa'da da binlercesi bulunduğunu vurgulayan Albayrak'a göre, Marmara fayı bize 21 yıl verdi. Bir 21 yıl daha vermeyecek. Problem fay hatlarında değil, binalarda.
Marmara Depremi'nin Bursa'yı da ciddi biçimde etkileyeceğini, ayrıca Bursa içinden geçen fay hatlarının da tehlike oluşturduğunu vurgulayan Albayrak, '30 yıldan beri bu mesleği yapıyorum. Geriye dönüp baktığımda bir arpa boyu yol alamadığımızı üzüntüyle görüyorum. Artık devletin bu işe ciddi biçimde el atması gerekiyor. Siyasi iradenin ortaya konulması zamanı geldi.'dedi.

BURSA, YARDIMA KOŞTU

Elazığ ve Malatya depremlerinde olduğu gibi İzmir'deki sarsıntının duyulmasının ardından Bursa, en hızlı hareket eden kentlerden biri oldu. Bursa Büyükşehir, Osmangazi, Yıldırım, Nilüfer, Mudanya ve Gemlik'ten arama-kurtarma ekipleri hemen yola çıktı.
Dün gece ve dün gün boyunca kurtarma çalışmaları yapan ekiplerden güzel haberler aldık. Enkaz kaldırıp, çöken binalardan depremzedeleri kurtardılar.

Kurtarma ekiplerinin ardından Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin gece yarısı yola çıkan ikinci kafilesi sabahın ilk ışıklarıyla birlikte depremzede ve kurtarma ekiplerine sıcak çorba ve temel gıda maddesi dağıtımına başladı.
Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş da İzmir'e giderek, AFAD Koordinasyon Merkezi'nde yapılan ve bakanların da bulunduğu toplantıya katıldı. Sahada çalışanları da ziyaret ederek bilgi alan Aktaş, afetin en az hasarla atlatılması için Bursa olarak İzmir'in yanında olduklarını söyledi.

Millet olarak, deprem sonrası yardıma koşma çalışmalarını çok güzel yapıyoruz. Keşke aynısını deprem öncesi alınacak tedbirler konusunda da gerçekleştirebilsek... 

Gemlik'te dönüşüm envanterle başlıyor [24 Aralık 2019 ]

Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın güney kolu üzerinde bulunan Gemlik, bir deprem riski ile karşı karşıya bulunuyor. Sadece güney kolu değil, Marmara Denizi'nde meydana gelen büyük bir deprem de Gemlik'i ciddi biçimde etkileyecek.
Marmara Depremi'nin üzerinden 20 yıl geçmesine rağmen Gemlik'te maalesef ciddi önlemler alınmadı. Bu konuda yayınlanan Kanun Hükmünde Kararname ise çözümden ziyade Gemliklilerin kötü günler yaşamasına neden oldu. Gemlik'in taşınacağı algısı yüzünden gayrimenkul satışları ve inşaatlar dururken, bankalar ev kredilerini dondurdu. KHK'da yapılan taşınmayla ilgili kelimenin düzeltilmesi ve güven artırıcı açıklamaların ardından durum normale döndü.
KHK'nın yayınlandığı günlerde buna en çok karşı çıkanlardan biri olan Mehmet Uğur Sertaslan, 31 Mart'ta yapılan seçimlerde belediye başkanlığı koltuğuna oturdu. 'Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yermiş' misali Sertaslan konuya çok temkinli yaklaşıyor. Çünkü atılacak bir adımın kabustan dönen Gemlik'te yeni endişeler yaratabileceğinin farkında.

ASTV'de yayınlanan Yerel Yönetimler programında kentsel dönüşümle ilgili sorumuza, 2012'de yine bizim ekrandan yaptığı konuşmayı hatırlatarak başladı.
O gün ne söylediyse bugün uygulamaya başlamış.
Gemlik Belediyesi bünyesinde kentsel dönüşüm müdürlüğünü kuran Sertaslan'a göre, öncelik envanter çalışmasında olmalı. Gemlik'te kaç ev, kaç işyeri var. Bunlardan kaçı kiracı kaçı mülk sahibi, kaç metrekare? Bu soruların yanıtlanmasının yolu ise envanter çalışmasından geçiyor.
Kentsel dönüşüm şube müdürlüğü kadrosunu tamamladıktan sonra envanter için bu çalışmaları yapabilecek firmalarla bir araya gelindi. Ardından da hizmet satın alma yöntemiyle ihale gerçekleştirildi. Belirlenen 5 mahallede dün itibarıyla alana çıkıldı.
Gemlik'te bugüne kadar dönüşüm tartışmalarının bina yüksekliğiyle sınırlı kaldığına dikkat çeken Sertaslan, 'Müteahhit diyor ki 12 katlı olursa hiç para almadan yaparım. İlgili sosyal donatıyı yapabiliyor musun? Orayı yaşam alanına katabiliyor musun? Otopark yeşil alan sorununa çözüm arıyor musun? Bunları hiçbirini aranmamış' dedi.
Yapılan bu tespitler 3 ay alan çalışması şeklinde devam edecek. 3 ay da rapor analiz ve durum değerlendirmesi yapılacak. Nihai karar ve gerekli iradenin ortaya konulması ise bundan sonra gerçekleşecek.

İMO'DAN VEFA GECESİ

İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Bursa Şubesi üyeleri, Oda'nın 65'inci kuruluş yıldönümünü geleneksel dayanışma gecesiyle kutladı. 4 bin 800 üyesi bulunan İMO, Bursa'daki en aktif akademik odalardan biri. Bunda Şube Başkanı Mehmet Albayrak'ın rolü büyük. Kentsel dönüşümden ulaşıma kadar birçok alanda yaptığı değerlendirmelerde eleştirinin yanı sıra çözüm önerisini de kamuoyu ile paylaşıyor. Sadece iki önemli konuyu yazayım; 0.50 emsal artışının yaratacağı sorunları ve T2 hattıyla ilgili eleştirilerinde haklı çıktığını bugün sonuçlarıyla maalesef görüyoruz.

Albayrak, gecede yaptığı konuşmada da ekonomik dalgalanmalar sonucu inşaat sektörü ve dolayısıyla meslektaşlarının büyük sıkıntı içinde olduğuna dikkat çekti, inşaat mühendislerinin ekonomik zorlukların yanı sıra günün şartlarına uygun şekilde revize edilemeyen meslek yasaları sebebiyle de sıkıntılı günlerden geçtiğini vurguladı. Gecenin duygulandıran anları meslekte 65, 60, 55, 50, 40 ve 25 yılını dolduran inşaat mühendislerine plaket ve belgelerinin verildiği sırada yaşandı. Albayrak'ın 60'ıncı yıl plaketi alan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Erdem Saker'in elini öpmesi ise salondan alkış aldı. İMO'nun 22 Şubat'ta genel kurulu ve 23 Şubat'ta da yönetim kurulu seçimleri var. Albayrak büyük ihtimalle üçüncü ve son dönemi için aday olacak. Çağdaş Mühendisler Grubu'nun önceki dönem adayı Kemal Cüneyt Erdem'in de genel kurulda yine rakibi olması bekleniyor.

BAŞTOPÇU, BURSA'YI TEMSİL EDECEK

Yerkürenin görüp görebileceği en büyük katılımlı briç turnuvası Türkiye'de yapılıyor. Bu tanım, masa komşum Adnan Baştopçu'ya ait. Bizim Adnan, gazeteciliğin yanı sıra briç konusundaki ustalığıyla da tanınıyor. Bir hobi olarak başladığı briç sporunda başarı çıtasını her yıl biraz daha yükseğe çıkarıyor.
Şimdi asıl meseleye gelelim; yüzlerce takımın katılımıyla şubat ayında İzmir'de yapılacak Türkiye Şampiyonası'na bizim Adnan'ın da yer aldığı 'Adalılar' takımı Bursa'yı temsil edecek. Adalılar, 2-3 aydır süren Bursa elemelerinde 16 takım arasında ilk üçe girmeyi başardı. Bu turnuva geçtiğimiz yıllarda Bursa'da yapılıyordu. Bin 500-2 bin briç severin kente gelmesi sebebiyle de önemli bir iç turizm hareketi yaratıyordu. Maalesef ilgisizlik nedeniyle İzmir'e kaptırdık...
Son söz...
Adnan başta gazeteciler olmak üzere herkese şunu tavsiye ediyor; Briç veya başka bir alan olsun, herkesin bir hobisi olmalı...

 

FAY HATTI NASIL DENİZE TAŞINDI

Tirajikomik iki olay daha önce Adapazarı Akyazı ve Adana Yüreğir’de yaşanmıştı. Fay hatlarının yeri belediye meclis kararıyla değiştirilerek imar izinleri çıkmıştı.
Birebir olmasa da Gemlik’te de maalesef aynı gelişme yaşanıyor.
Nasıl mı? Olayı başından itibaren anlatayım:
Bursa Büyükşehir Belediyesi 1/5000’lik İmar Planı uygulamalarına esas olmak üzere 2012 yılında Sismotek diye Kocaeli merkezli bir firmaya deprem ve zemin durumunu gösteren araştırma yaptırdı.
Bu araştırmada,  İznik Gölü’nden gelip, Gemlik İlçesi’nden devam eden ve serbest bölgenin de bulunduğu sanayi bölgesinden geçtikten Kurşunlu Mahallesinden devam  bir fay hattı belirlendi. Bu belirlenen bölgenin üzerine Kısa adı AJE olan Ayrıntılı Jeolojik Etüd notu düşüldü.
Gemlik Belediyesi de bu plana göre, uygulamalarını güncelledi. Kent merkezinde AJE’ler yapılarak fay hatları sabitlendi. Hattın 15 metre sağından 15 solundan toplam 30 metre yapı yasağı getirildi.
Sıra serbest bölge ve sanayinin bulunduğu alana gelmişti. Gelen talepler doğrusunda Gemlik Belediyesi, bütçesi olmadığı gerekçesiyle yaptıramayacağını bildirdiği 1/1000’lik plana esas olmak üzere AJE yaptırdı.
Sonuçlar firma temsilcisi tarafından iki gün önce toplanan Gemlik Belediye Meclisi toplantısında anlatıldı.
Firma temsilcisi Hasan Sunar, ‘’Burada fay hattı var ama etkin mi? Bu önemliydi. Biz İTÜ’den Prof. Dr. Hasan Akyüz Başkanlığında ekiple incelemeler yaptık. Sonuçlara Bakanlığa gönderdik. Bakanlık da çalışmamızı onayladı” dedi. 
Meclis toplantısında itiraz İnşaat Mühendisi olan MHP’li üye Osman Doğan’dan geldi. Osman Doğan, 1/5000’lik planlara değinerek, orada belirtilen fay hatları geçersizse, Gemlik’te deprem riskinden dolayı taşınmayı neden düşünüyoruz? Çünkü bahse konu 5000’lik plandaki fay hatlarından dolayı, Gemlik’in güvensiz olduğunu söylüyoruz’’ dedi
Tartışmaların ardından rapor ve plan  ’Yanıcı parlayıcı çalışma yapılmamak’’ notu düşülerek, meclis tarafından kabul edildi. Değişikliğe CHP ret, Ak Parti kabul, MHP ise çekimser oy kullandı.
Osman Doğan’a göre iki rapordan biri yanlıştı. Ya Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin ya da son hazırlanan rapor hatalıydı. Yeni hazırlanan rapora göre serbest bölge ve sanayi bölgesinde aktif fay hat yoktu. Raporda daha önceki araştırmalar atıfta bulunularak, hattın daha kuzeyden yani denizden geçtiği savunuluyordu.

Şimdi serbest bölge ve sanayi alanında fay hattıyla ilgili tampon bölge kalmadı. Artık, fay hattı olmadan imar uygulamaları gerçekleşebilecek. Üstelik bu bölgede ciddi bir risk taşıyan yakıt ve kimyasal maddelerin bulunduğu tanklar hala duruyor.
Osman Doğan, mesleği gereği konuya hassasiyet gösterilmesi gerektiğini söylüyor. Zaten Meclis’teki oylamada çekimser oy vermelerini buna dayandırıyor. Ya gerçekten 1/5000’lik için hazırlanan raporda görülen fay hatları yoksa o zaman sanayici mağdur edilmiş olacak.  Yoksa, nasıl fay hattı denize gönderilir.
Gemlik Belediyesi’nin bu fay hatları nedeniyle kent merkezindeki riskli binaların taşınmasını planlıyor. Hatta Belediye Başkanı Refik Yılmaz, hem geçen dönem hem yeni döneminde plan değişiklikleri ve Gemlik’in yamaçlara taşınması konusunda bakanlık kapılarını aşındırıyor.
Aynı soruyu ona yöneltiyoruz.
O da deprem konusunda ve sanayi bölgesindeki tehlikenin farkında, bir kimsayal fabrikanın ek tesis, ardından termik santral kurma girişimlerine karşı çıkmış ve durdurmuştu.
Gelinen noktada, o da çelişkinin farkında ancak rapor ortada.
Akıllarda olan yeni tesis ve termik santral sorusunu yöneltiyorum.
Buna asla izin verilmeyeceğini tekrarlıyor ve değişikliğin altına konulan yanıcı ve patlayıcı tesise izin verilmeyeceği şerhini hatırlatıyor.
Şimdi ortada hem çok ciddi bir soru var. Bu sorunun yanıtı hem Gemlik hem de Bursa için bu fay hattı nereden geçiyor? Serbest bölgeden mi yoksa denizden mi?