Dünya ekonomisine yön veren ülkeler veya uluslararası piyasalara hakim olan şirketlerin başarılarının temeline inildiğinde inovasyon ve patenti görürsünüz.
Çin'in son yıllardaki büyümesinin sırrı da yine patentte yani yenilikçi anlayışta gizli. Çin, yılda bir milyonu geçen başvuru ile dünyada bir numara iken, Türkiye son yıllardaki atağıyla dünya patent liginde ilk 20'ye ulaştı.
Yerli ve milli üretimi hedef seçen Türkiye'nin 2023 için koyduğu yılda 50 bin patent başvurusuna ulaşmamız için ise daha katedecek çok yol var. Halen yılda 8 bin 500- 10 bin bandında gezen başvuru sayısının artırılmasının yolu, bunu hedef haline getirmekten geçiyor.
Sönmez Medya'yı ziyaret eden Uluslararası Patent Birliği (UPB) Başkanı Erdem Kaya'nın verdiği rakam bu konudaki eksikliğimizin de bir göstergesi. Türkiye bu rakamları yükseltmek için uğraşırken, ülkemizde üretim yapmadığı halde yabancıların bir yıllık başvuru sayısı 10'u aşıyor. Yani Türkiye'deki patent başvurularının yüzde 60'ı hâlâ yabancılara ait.
Erdem Kaya, bunu futbol karşılaşması benzetmesiyle anlattı. Biz daha kendi ceza sahamızdan çıkmadan rakiplerimiz bize pres yapıyor. Biz ise hâlâ eski tarz düşünmeye ve oynamaya çalışıyoruz. Geriden gelen uzun bir pasla gol peşinde koşuyoruz. Sistematik bir atak ve devamlılık maalesef yok. Kendi ülkemizde ekonomik özgürlük istiyorsak yerli başvuruların yabancıları geçmesi şart.
Erdem Kaya'ya göre, potansiyele rağmen Türkiye'deki en büyük eksiklik farkındalığın olmaması. Birçok kurum kendi içinde buluş yaptıklarının farkında bile değil. Birçok kurum da patent almayı kafasında o kadar büyütmüş ki 'Ben kim patent kim?' diye konuya yaklaşıyor.
Öncelikle bu algının kırılması gerekiyor. Bunun için de ilk adımlar 2015'te Bursa'da atıldı. UPB ile Bursa Ticaret ve Sanayi Odası'nın (BTSO) yürüttüğü proje ile 10 ayrı yerde yapılan farkındalık toplantıları sonucu Bursa'daki patent başvurusu sayısı tarihinde ilk kez yüzde 40 arttı. Bu artış Bursa'yı Türkiye ikinciliğine taşıdı.
OYAK RENAULT'DA REKOR ARTIŞ
Şirket bazında bu konudaki en iyi örnek ise Oyak Renault. Erdem Kaya verdiği bilgiye göre, Oyak Renault, kuruluşunun ardından geçen 30 yılda 3 patent başvurusu yaptı. İki yıl bu firma ile yürütülen özel çalışma sonucu bir yılda bu rakam 300'e yükseldi. Oyak Renault veya benzer birçok firma buluş cenneti. İnsanlar buluyor, üretimde kullanıyor ama patente dönüşmüyor.
Patenti gelecekten arsa satın almaya benzeten Kaya, sadece üretimde kullanılan buluşa alınmayan patenti, 15 kat bina dikilecek arsaya gecekondu yapmak olarak değerlendiriyor. Oysa buluş milli bir servet.
Peki, Türkiye bunu nasıl aşacak?
Farkındalığın artırılmasının en iyi yöntemi eğitim. Kaya'nın önerisi üniversitelerde, özellikle de mühendislik ve temel bilimlerde patent zorunlu ders haline getirilmeli. İkinci aşama ise bunun ortaokullara kadar indirilmesi.
MİNİK KAHRAMANA FORMALI ZİYARET
Türkiye onu, sokak köpeklerinin saldırısındaki cesareti ile tanıdı. 12 yaşındaki Abdülmetin Fidan'dan söz ediyorum. Okuldan dönerken yolunu kesen sokak köpeklerini elleri ve okul çantasını kullanarak uzaklaştıran Abdülmetin Fidan, saldırıyı küçük bir yarayla atlatırken, görüntüleri televizyon haber bültenlerinin ilk sıralarında yer aldı.
TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı Bursa Milletvekili Hakan Çavuşoğlu, önceki gece Abdülmetin Fidan'ı evinde ziyaret ederek üzerinde ismi yazılı forma hediye etti. Çavuşoğlu, ziyaretini sosyal medyada da Abdülmetin ile çektirdiği fotoğrafla da paylaştı.
PANORAMA NE ZAMAN AÇILACAK
Açılmadan bu kadar ziyaretçiyi ağırlayan dünyada başka müze yok sanırım. Osmangazi Belediyesi'nin yaptırdığı Panorama 1326 Fetih Müzesi'ni bugüne kadar 130 grup olmak üzere toplam 2 bin 800 kişiyi ziyaret etmiş. Ziyaretçileri arasında kimler yok ki? Bakanından tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı'ya sivil toplum örgütlerine Japonya'dan Almanya'ya kadar 11 ülkeden ziyaretçi gelmiş.
Gerçekten mükemmel bir eser. Bursa'nın fethinin 3 boyutlu anlatıldığı dünyanın en büyük tam panoramik müzesinin 42 metrelik dev kubbe açıklığı gören herkesi büyülüyor. Ayrıca ekolojik mimarlık anlayışı da hem müzesinin içine hem de çimlerle kaplı tavanı da müzeye farklılık katıyor.
Merak ettiğim artık kültürel etkinliklerin de düzenlenmeye başlandığı müzenin resmi açılışının ne zaman yapılacağı. Çünkü okullar açıldı ve bu tür müzeler de öğrencilerin görsel eğitimi için mükemmel fırsat sunuyor. Ayrıca Bursa'ya gelen turistler için de mutlaka görülmesi gereken bir mekan. O yüzden bir an önce açılmasında yarar var.
