Gemlik'in yol haritası Ankara'da belirleniyor [18 Ocak 2018 ]

 Gemlik, sadece Bursa'nın değil, eğer korunabilseydi doğal bir akvaryum olarak Marmara'nın gözbebeğiydi.

Topoğrafyasını Kuzey Anadolu fay hattına borçlu. Depremsellik kaderi doğal güzelliğinin nedeni. Birbirinden değerli ve dünyada eşi benzeri olmayan tarım ürünlerinin varlığı da, bu jeolojik yapı kaynaklı.
Bir de madalyonun diğer yüzüne bakalım.
Bu güzelliklere sahip Gemlik, Anadolu'nun batıya büyük göçünün en büyük darbesini ve acısını da maalesef yaşadı.
Çok değil, bundan 30 yıl önce nüfusu 10 bin olan ilçede yaşayanların sayısı geçen yıl şubat ayındaki resmi rakamlara göre 107 bin 139 oldu.
Tam 10 kat artışı hiçbir yerleşim bölgesi kaldıramaz.
Nitekim Gemlik de kaldıramadı.
Plansız ve hızlı yapılaşmanın girdabına kapıldı. İlçe o kadar büyüdü ki bir yanı Karsak Boğazı'na dayanırken, diğer yanı deniz olduğu için çanakta sıkışıp kaldı. İlçe merkezindeki tarihi bitişik nizam anlayışı maalesef yeni plansız alanlarda da devam etti.
1999 felaketi sonrası deprem kıskacı altında olduğunun nihayet farkına varılan Gemlik'te çözüm yolları nihayet aranmaya başlandı.
Geçen süre içinde görev yapan belediye başkanlarının tümü aslında tehlikenin farkındaydı. Ancak Gemlik öylesine büyümüştü ki çözüm bulmak ancak merkezi hükümetin müdahalesiyle mümkündü.
Yıllar sonra Ankara, Gemlik'in sesini duydu.

Kanun Hükmünde Kararname ile ilk adımı atılan çözüm, Gemlik'in taşınması olarak algılandığı veya dillendirildiği için tepkilere neden oldu.
Kimileri Gemlik'in boşaltılarak liman yapılacağı, kimileri rafineri kurulacağı iddialarıyla ortaya çıkınca normal olarak Gemliklilerin de kafası karıştı.
Bu öyle bir karışıklık ki inşaatlar ve emlak satışları durdu, daire fiyatları geriledi.
Vatandaşlarla birlikte toplantı yapan Belediye Başkanı Refik Yılmaz, taşınma sözünü telaffuz etmediğini defalarca söylese de vatandaşın kafasındaki soru işaretleri devam ediyor.
Oysaki ortada sadece Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın 300 hektarlık alan tahsisi dışında somut bir şey yok.
Başkan Yılmaz, önümüzdeki günlerde Gemlik'te neler yapılacağı ve dönüşümün nasıl gerçekleşeceği konusunda bugün Ankara'da Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki ile görüşecek. Bu görüşmenin ardından yol haritası da ortaya çıkacak.

Başkan Yılmaz: Kurtuluş projesi
Refik Yılmaz, Ankara'daki görüşmede KHK ile belirlenen bölgede uygulanacak projenin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nda masaya yatırılacağını belirterek, çıkılan yolun Gemlik'in kurtuluş projesi olacağını vurguladı.
Toplantıda verdiği örneği tekrarlayan Yılmaz, 'Öyle yerler var ki 5 katlı bitişik nizam. Çevresinde bir metrekare boş yer yok. Bu binaları yıktığınızda yerine 3 kat yapmak zorundasınız. O zaman bin bir güçlükle ev sahibi olanlara dairelerini nasıl vereceksiniz? Oturanlar zaten güçlükle ev sahibi olan insanlar 100-150 bin liralık farkı nasıl ödeyecek?
Bu binalarda yaşayan vatandaşlarımız için yeni bölgede konutlar yaparak fark ödemeden ev sahibi yapacağız' dedi.

Fore kazık sondajındaki korkutan görüntü

Gemlik'in zemininin sağlam olmadığı ve meydana gelecek depremde yeraltından siyah balçık çıkacağını merhum Prof. Dr. Aykut Barka, 2000 yılında Gemlik'i ziyaret ederken söylemişti. Geçtiğimiz günlerde Orhangazi Caddesi'nde bir bina için fore kazık çakmak isteyen firmanın sondajında yaşanan görüntü, Prof. Dr. Barka'nın ne denli haklı olduğunu bir kez daha gösterdi.
Firma fore kazık için 25 metre derinliğe inerken balçık dışarıya taşmış, fore kazık ise aşağıya kaymıştı.

Bu fotoğrafları sosyal medyada paylaşan mühendis ise şu cümleyle durumu özetlemiş:
'Gemlik merkezde 25 metreye kadar devam eden zemin... Olası bir depremde Gemlik'in Allah yardımcısı olsun..'
İşte Gemlik merkezindeki tehlike bu...
O yüzden siyasi tartışmaların bir yana bırakılarak, iktidar-muhalefet hatta tüm Gemlik, büyük felaketi yaşamadan dönüşüm için orta yol bulmak zorunda.

Gemlik taşınmayacak, yeni bir kent kurulacak[26 Aralık 2017 ]

 Gölcük ve Düzce'den önce Kuzey Anadolu Fayı'nın (KAF) güney kolunun geçtiği İznik-Gemlik hattında deprem bekleniyordu. Hatta Japonlar, fay hattını inceleyebilmek için yıllar önce İznik'te istasyonlar kurup, inceleme yapmıştı. KAF, 1999'da kuzeyden kırılınca, gözler hattın daha ilerisine çevrildi. Ancak, güney kolu da unutulmadı. Deprem uzmanlarına göre, kuzey hattındaki bir kırılmada bile Gemlik ciddi derecede etkilenecek bir yerleşim birimi.

Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli deprem uzmanlarından biri olan merhum Prof. Dr. Aykut Barka, 1999 depremi sonrası Gemlik'e gelmiş, incelemelerinin ardından ilçe merkezinin mutlaka taşınması gerektiğini önermişti. Prof. Dr. Barka'ya göre, iki dere arasındaki alüvyonlu araziye kurulan ilçe merkezi çok büyük risk taşıyordu. Barka, ilçenin nereye taşınması gerektiğini soranlara da kafasını kaldırarak Şahintepe'nin yamaçlarını göstermişti. Daha sonra Gemlik'i ziyaret eden Prof. Dr. Ahmet Ercan ve Doç. Dr. Oğuz Gündoğdu da aynı görüşleri paylaşmıştı.

Aslında tarihi milattan önce 12'nci yüzyıla kadar uzanan Gemlik, eskiden yamaçlarda yer alıyordu. Gemlik'te uzun yıllardan beri gazetecilik yapan Cemal Kırgız anlatmıştı. Yamaçlardaki zeytinlikler içinde gemilerin bağlandığı iskele babaları bunun ispatı.
Uzmanların söylediği doğruydu. Asıl sorun, Gemlik'in nasıl taşınacağıydı. Çünkü Gemlik'in çevresi tamamen zeytinliklerle çevriliydi. Gerçi son yıllarda başta otoyol inşaatı olmak üzere acımasızca kıyıma uğrasa da büyük projelerin yapılacağı arsa bulunamıyordu.
Gemlik Belediye Başkanı Refik Yılmaz, deprem uzmanlarının adres gösterdiği yamaçlara yöneldi. Zaten yeni devlet hastanesi de bu bölgenin yakınlarına kurulmuştu. Bin 400 konutluk proje hazırlandı. Deprem korkusu yaşayan ilçeden yeni konutlara başvuru 17 bine ulaştı.
Yılmaz, Gemlik'i ziyaret eden her bakana aynı sorunu anlattı: Bu bölgedeki orman vasfını yitirmiş bölgede toplu konut yapalım. En son eylül ayındaki temel atma töreninde Başbakan Yardımcısı Hakan Çavuşoğlu'ndan bir kez daha destek istedi.
Sonunda çabalar Kanun Hükmünde Kararname ile amacına ulaştı. Belediye bu bölgede 8 bin konut daha yapacak. Yılmaz'a göre, arsa devir- teslim işlemleri 3 ayı bulacak ve ardından bahar aylarında temeller atılacak.
Bu proje ile aslında Gemlik taşınmayacak, yeni bir Gemlik kurulacak.
İlçe merkezinde depreme dayanıksız binalarda oturanlara yapılacak yeni konutlar teklif edilecek. Taşınmanın ardından da depreme dayanıksız konutlar yıkılarak parklara dönüşecek.
Gemlik'te 6 büyüklüğünde bir depremde yerle bir olacak konutlarda oturanların hayatını kurtaracak.
Bu madalyonun bir yüzü. Diğer yüzüne ise muhalefetin eleştirileri var. Birinci görüş zeytinliklerin betonlaşmaya açılacağı endişesi diğeri ise yerel yönetimin söz sahibi olmasıyla ilgili.
Çözüm; dün yapılan toplantıda dile getirildiği gibi 'Depremin siyaseti olmaz' mantığıyla iktidar ve muhalefetin akademik odalarla birlikte yeni projelerin toplum yararına nasıl gerçekleşeceği konusunda işbirliği yapmaları.
Çünkü deprem kapıda ve bu fırsatın en iyi şekilde değerlendirilmesi gerekir.

Karaman, projelerle oy istiyor

Bursa Pastacılar, Tatlıcılar, Süt ve Süt Ürünleri Esnaf Sanatkar Odası, 8 Ocak'ta genel kurula gidecek. 559 üyesi bulunan odanın başkanlığını 12 yıldan beri Necip Daş yürütüyor.

Bursa'nın 50 yıllık markası Bağdat Hurma Tatlısı'nı üreten ailenin üçüncü kuşak temsilcisi olan Fatih Karaman, yeni dönem için adaylığını açıkladı. Karaman, İbrahim Aydın ve Gürcan Çelik ile birlikte Bursa Hakimiyet Gazetesi'ni ziyaret ederek projelerini açıkladı.
Karaman, vizyonu ve misyonu geniş tutarak yeni bir dinamizm yaratmak istediklerini belirterek, oda üyelerinin ihtiyaç ve taleplerine çözüm odaklı yaklaşacaklarını söyledi. Karaman'ın sosyal sorumluluk ve Bursa turizmine katkı sağlayacak projeleri de var. Bunlardan biri Sevgi Evleri'nde kalan çocuklarla ilgili. Buradaki her çocuğun doğum günü için pasta göndereceklerini anlatan Karaman'ın diğer önemli bir projesi de Uludağ'da uluslararası nitelikte bir pasta yarışması düzenlemesi. Bursa'nın dünya birinciliği elde etmiş Metin Taşçı gibi bir ustaya sahip olduğunu kaydeden Karaman, bu projenin hem turizme, hem de sektöre katkı sağlayacağını anlattı.

Gemlik'in depremle zorlu imtihanı

 Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli deprem uzmanlarından biri olan ve Küçük Kıyamet olarak adlandırılan Marmara depremi sonrası öneri ve tespitleriyle kamuoyunun yakından tanıdığı Prof. Dr. Aykut Barka'yı ne yazık ki 2003 yılında kaybettik.

Barka, ABD'nin San Andreas fayı ile Kuzey Anadolu fay hattının benzerliklerini araştırmış ve iki fayın neredeyse ikiz olduğunu söylemişti.

Marmara Depremi sonrası Gemlik'e davet edilen Prof. Dr. Barka ile birlikte kenti dolaşmıştık. Kuzey Anadolu fayının güney kolu İznik-Gemlik hattını izleyerek Marmara Denizi'nde devam ediyordu.
Prof. Dr. Barka'ya Gemlik'i sorduğumuzda, kafasını iki yana sallayarak ilçe merkezinde konut olmaması gerektiğini söylemişti. Çünkü deprem anında hiçbir yapı bu zeminde kolay kolay ayakta kalmazdı. Öneri isteyen belediye yetkililerine şu anda yeni Gemlik Devlet Hastanesi ve belediyenin toplu konut yaptığı bölgeyi işaret ederek, "İlçeyi taşıyın" önerisinde bulunmuştu.

Aradan geçen zaman içinde Gemlik'te birçok bölge imara açıldı. İlçe merkezinde, belediye yeni yüksek katlı yapıya izin vermedi. Ancak, depremden önce yapılan konutların büyük bir bölümü duruyor.
Gemlik Belediye Başkanı Refik Yılmaz, kendisinden önceki başkanlar gibi Şahin Tepesi'nin eteklerindeki orman vasfını yitirmiş arazinin yerleşime açılıp, Gemlik'in bu bölgeye taşınması için çalışma yürüttü. Sonuç alamayınca Cihatlı Mahallesi'ne yöneldi. Bu bölgede Gemlik'in yeni hastanesi yapılıyor. Arkasında da köy merasında bin 400 konutluk proje. Geçtiğimiz pazar günü Başbakan Yardımcısı Hakan Çavuşoğlu'nun katıldığı törenle projenin 4'üncü etabı olan 388 dairenin temeli atıldı.

Yılmaz'a göre, orman vasfını yitirmiş makilik ve çalılık 80 hektar alan verilirse buralara 8 bin konut yapılacak. Başbakan Yardımcısı Çavuşoğlu'ndan da bürokratik pürüzlerin kaldırılmasına destek istiyor. Rakamlar ortada bin 400 konfut için 17 bin başvuru yapılmış yani Gemlikliler de sağlam konut istiyor. Eğer bu 8 bin konut yapılırsa deprem Gemlik için risk olmaktan çıkacak.

Ulaşım zor, teleferik şart

Öncelikle depreme dayanıklılık açısından seçilen bölge için söylenecek sözümüz yok. Ancak, ilçe merkezine uzak. Özellikle saat tuttum; özel araçla Gemlik merkezinden konutların bulunduğu alana gitmek 22 dakikamızı aldı. Yollar ise berbat durumda.
Projenin birinci kısmının manzarası da mükemmel hem deniz, hem de İznik Gölü görünüyor. Bu alan hastanenin hizmete açılmasıyla yeni cazibe merkezi haline gelecek. Tek endişem uzaklık ve yolların durumu.

Sanırım Büyükşehir Belediyesi'nin Bursa merkezi için düşündüğü şehir içi teleferik bu bölge açısından biçilmiş kaftan. Teleferik olursa hem hastaneye gidenler rahatlar hem de o bölgede bina yapılmayan bir arsa kalmaz.

5 milyonluk fatura

Bu arada, tören alanına girdiğimizde bu bölgede beni en çok üzen bir manzara ile ilk kez bu kadar yakından karşılaştım. Orhangazi'ye giderken yemyeşil tepelerin taş veya başka maden ocakları için kazılmasıyla ortaya çıkan görüntüye sanırım herkes tepki gösteriyordur.
İşte tam konutların yapıldığı tepenin karşısındaki iki tepede de taş ocakları faaliyet gösteriyor. Dikkatimi çeken görüntü için hemen Başkan Refik Yılmaz'a soruyorum; Böyle bir yerde bu tür ocaklara nasıl izin veriyorsunuz? Meğer Başkan Yılmaz da aynı konudan dertliymiş. Bakanlığa ocağın kaldırılması için başvuruda bulunduklarını ancak gelen yanıtla hayrete düştüklerini anlatıyor. Maden İşleri Genel Müdürlüğü, ocakların kaldırılması için belediyeye 5 milyonluk fatura çıkarmış. Yani belediye ocaklarda yapılan yatırımların bedelini öderse kapanırmış. Yılmaz'a göre hem böyle bir fatura hem de hesaplama yöntemi yanlış. Çünkü sadece ocakta bu kadar yatırım yapılması imkansız. Aşağıda yani yol kenarındaki tesis de hesaplamaya katılmış.

Yılmaz, özellikle tören platformunu ocağın karşısına koymuş ki derdini Başbakan Yardımcısı Çavuşoğlu'na anlatsın diye. Eğer kapanırsa, belediyenin burası için de projesi hazır yukarından toprak dökülerek yeniden ağaçlandırılacak. Umarız Başbakan Yardımcısı Çavuşoğlu'nun desteğiyle yeni konut alanı ve iki köy tozdan kurtulur.

Şahinyurdu Mahallesi Muhtarı Hüseyin Ağıl ve Cihatlı Muhtarı İsmail Altay da aynı şikayeti iletiyor. Ocaklar yüzünden yollarının kışın çamur, yazın da tozdan geçilmediğinden şikâyetçiler.