KOKUYA 2 YIL DAHA DEVAM

Bursa’nın son yıllardaki en büyük sorularından biri, hangi mevsim olursa olsun kötü kokması. Eskiden bahar aylarında yağmurlarla birlikte azalan koku artık dört mevsim varlığını sürdürüyor.

Geçen hafta, Hürriyet Bursa’daki  “Başka Bursa yok ama maalesef kokuyor” başlıklı yazımda, Kimya Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Ali Uluşahin, Çevre Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Efsun Dindar ve UÜ Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala’nın görüşleriyle hem çevre kirliliği ve kokunun kaynaklarını ele almıştım.

Hürriyet Bursa Muhabiri Serhat Tezcan da, iş çevrelerinin soruna bakışını ve çözüm önerilerini ele alan haberle konunun gündemde kalmasını sağlamıştı.

Tüm gelişmeler yaşanırken, çevre sorunlarına duyarlı bir arkadaşımdan gelen elektronik posta ve ekindeki belgeye beni oldukça şaşırttı.

“Kokunun bitmesini daha çok beklersiniz” notuyla gönderilen belge aslında Bursa Valiliği İl Mahalle Çevre Kurulu’nun 18 Ağustos’taki toplantısının tutanağıydı.

Bu toplantıda Bursa için çok önemli bir karar alınmıştı.  İstenseniz alınan kararı aynen aktardıktan sonra gelişmeler hakkında bilgi vermeye devam edeyim. Toplantısının ikinci maddesindeki karar aynen şöyle:

“Tekstil sektöründe faaliyet gösteren ve özellikle polyester kumaş(ya da polyester içerikli diğer kumaş türlerini) kullanarak ön fikse ve/veya fikse yapan Ram makinalarından kaynaklı koku emisyonlarının engellenmesi için bu makinalara ait bacalara elektrostatik ve/veya benzeri koku gideci, alıcı bir filtre sistemi kurulması için bu işletmelere 01.01.2018 tarihine kadar süre verilmesine”

Biraz teknik bir anlatım olduğu ve süre konusuna takılınca konunun uzmanı ve hem de akademisyen olan Çevre Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Dr. Efsun Dindar’a bir kez daha başvurma ihtiyacı duydum.

Onun da bu karardan haberi yoktu…

Hemen araştırdı.

Dindar’ın araştırmasına göre, Bursa ile sınırlı bir karar. Aslında koku ile ilgili yönetmelik 2013’ten beri yürürlükte ve bu yönetmelik hükümlerine göre koku emisyonu oluşturan tesislere yönelik önleme ve azaltmayı öngörüyor.

Dindar’ın verdiği bilgiye göre, karar uyarınca bu firmalara 2018 yılına kadar gerekli sistemleri sağlamaları konusunda süre tanınıyor. Ancak zaten yasal mevzuat gereği bu yönetmelik uyarınca şu anda da bu firmalar koku emisyonu azaltmakla yükümlü. 3 yıldır yürürlükte olan bu yönetmeliğin uygulanmasında bu kadar gecikilmesi oldukça üzücü.. Bu durum yönetmeliğin uygulanmasında ve denetlenmesinde sıkıntılar olduğunu, tesis sahiplerinin bu konuya ilişkin önlem almada gereken hassasiyeti göstermediği, ihtiyaç duyulan yatırımları yapmayarak Bursa halkına çile çektirdiği gözler önüne seriyor.

Dündar, bize bilgi vermekle de kalmıyor. Çevre Mühendisleri Odası olarak Bilgi Edinme Yasası’na göre, Çevre ve Şehirlik Müdürlüğü’ne de yazı ile soru gönderiyor. Sadece kararı değil, yapılan denetimleri ve uygulanan cezalar hakkında da bilgi istiyor.

Müdürlüğün vereceği yanıtları merakla bekliyoruz. 

Unutmadan, Bursa’da bu tür bacaya sahip 82 tekstil işletmesi bulunuyor ve hala filtreleri yok.

BÜYÜKŞEHİRDEN ÖNEMLİ GİRİŞİM

 

Kokuyla ilgili araştırmayı sürdürürken dün sabah Bursa Büyükşehir Belediyesi’nden önemli bir açıklama geldi.

Bursa’daki koku kaynaklarının tespiti ve koku problemlerinin çözülmesi amacıyla Büyükşehir Belediyesi ve Uludağ Üniversitesi arasında protokol yapılmıştı.

Açıklamaya göre, Bursa Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma Daire Başkanlığında yapılan toplantıya istinaden özellikle şikayet noktaları ve koku kaynakları göz önünde bulundurularak nokta ve ölçülecek parametreler belirlendi.

Balat, Geçit, Özlüce gibi koku şikayetlerinin yoğun olduğu problemli olan 38 noktadaki ölçümlerin yapılması için TÜBİTAK’la işbirliği yapıldı. TÜBİTAK uzmanları tarafından sorunlu görülen tüm noktalardaki ölçümler tamamlandı. Analiz çalışmaları sürerken, analizlerin sonuçlarına göre koku önleme çalışmalarına start verilecek.

Biraz geç kalmış bir çalışma ama yapılması, bu konuda duyarsız kalmaktan daha önemli.

Önümüzdeki günlerde konunun takipçisi olmaya devam edeceğiz.

YA KAPATIN YA DA DURDURUN

Tarım-sanayi çelişkisini yıllardan beri yaşayan ve üstüne üstlük bir de kaçak yapılaşma girdabından bir türlü kurtulamayan Bursa’da, duyarlı ve çevreye sahip kurumların olması gelecek için umutları arttırıyor.
Kimileri, hiç de hak etmedikleri biçimde  “istemezükçü” ve “Bursa’nın büyümesini engelliyor” diye nitelendirse de akademik odalar ve sivil toplum örgütleri, Bursalılar adına çok önemli hizmetler veriyor.
Bunlardan birinin sonucu geçen hafta Bursa kamuoyu ile paylaşıldı. Kısaca anlatayım:
Büyükşehir Belediye Meclisi 2013 yılı Mart ayı toplantısında, Bursa Ovası’nı kirleten işyerlerine taşınmaları için 7 yıl daha ek süre verilmesiyle ilgili meclisten karar geçirdi.   Mecliste onaylanan kararda, Merkez Planlama Bölgesi Nazım İmar Planı’nda kalan kirletici işyerine taşınmaları için 2021 başına kadar ek süre tanınıyordu.

Karar, aralarında tekstil, boyahane, döküm, metal, kaplama, hurda, mermer, kereste ve yedek parça imalatçılarının da olduğu 500’ün üzerinde işyerinin taşınma süresini 7 yıl daha uzatmıştı.
Meclis, kararının iptali için Ziraat Mühendisleri, İnşaat Mühendisleri, Şehir Plancıları odaları Bursa Şubeleri ile Bursa Barosu ve kısa adı Doğa-Der olan Doğayı ve Çevreyi Koruma Derneği İdare Mahkemesi’ne başvurdu.
Davacılar,  kararın İmar Kanunu’na, Bursa 2020 yılı 1/100 bin ölçekli Çevre Düzeni Planı, 5403 Sayılı Toprak ve Arazi kullanımı Kanunu’na ve hukuka aykırı olduğu, imar affı niteliği taşıdığını ve hiçbir bilimsel ve teknik gerekçeye dayanmadığını iptal gerekçesi olarak sundular.

Büyükşehir Belediyesi ise tarım arazileri üzerine kurulu işyerlerinin men edilmelerinin kamu düzeni ve yararı açısından telafisi mümkün olmayan zararlara sebep olacağı, sosyoekonomik yapıyı ve istihdamı doğrudan etkileyeceğini savunarak, iptal isteminin reddini talep etti.
Bursa 2’nci İdare Mahkemesi, Belediye Meclisi Kararını hem 1/100 binlik plana, hem Toprak ve Arazi Kullanımı Kanunu’na hem de hukuka uygun bulmayarak iptal etti.
Mahkemenin kararını değerlendiren Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Ertuğrul Aksoy’un sözleri çok önemli. Aksoy’a göre, Çevre ve Şehircilik, Gıda Tarım ve Hayvancılık, Devlet Su İşleri ve Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin Bursa Ovası üzerinde kaçak kurulan sanayi tesislerinin yapılaşmasında büyük suçu ve sorumluluğu var. Üstelik bu kaçak sanayi tesisleri Bursa Ovası’nı yok etmekle kalmayıp büyük miktarda yer altı suyunu kaçak kullanarak, enerji elde etmek için kömür yakarak, atık suları ve baca gazlarını arıtmadan doğal ortama bırakarak ciddi oranda kirlilik oluşturuyor. 
Aksoy, iptal kararıyla birlikte Bursa Ovası üzerinde geniş bir alan kaplayan büyüklü küçüklü çok sayıdaki bu kaçar tesislerin varlıklarını sürdürme olanağının kalmadığını vurguluyor. Aksoy’a göre, bu tesisler ya derhal kapatılmalı ya da faaliyetleri geçici olarak durdurularak Organize Sanayi Bölgelerinde bulunan boş alanlara taşınmalı. Sanayi tesislerinin boşaltıldığı alanlar üzerinde yeniden tarım yapılması için de Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından gerekli çalışma yürütülmeli bu alanların boş ve işlevsiz bırakılmasına izin verilmemeli.
Ovaya yapılan bir saldırıyı durdurmanın gururunu yaşamadıklarını da ifade eden Aksoy’un endişesi bunun bir son olmayacağı. Ancak, bu saldırılar karşısında kamu yararını, şehircilik ilkelerini, ovayı, dağı, ormanı savunmayı sürdüreceklerinin özellikle altını çiziyor.
Karar ile ilgili Bursa Büyükşehir Belediyesi henüz görüş açıklamadı.  Danıştay’da temyiz imkanı da var.

Ancak, Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Aksoy’un önerisine de kimse kulak tıkamamalı. 
Kirletici bu tesislerin etkisini her gün yaşıyoruz.
Hava ve su o kadar kirlendi ki, kent içinden geçen Nilüfer Çayı simsiyah akarken, kent merkezinin her yeri kokuyor. Eskiden yağmur yağmadığı zamanlarda ortaya çıkan koku, artık her mevsim Bursa’yı etkiliyor.
Büyükşehir Belediyesi, mahkemenin bu kararıyla konuyu bir kez daha değerlendirerek, Bursa adına bir an önce çözüm üretmeli.
Ya kapatın ya da faaliyetlerini durdurarak, taşıyın...