YEŞİL CAMİİ, NOBEL ÖDÜLLÜ DÜŞÜNÜRE NE YAZDIRDI?

 Bursa, bünyesinde barındığı tarihi zenginliklerin yeni yeni farkına varıp, sahip çıkmaya çalışıyor. 

Aslında, yabancı uzmanlar bu büyüleyici zenginliğin uzun zamandır farkında. 1947 yılında Nobel Edebiyat Ödülü alan Fransız yazar, hümanist ve ahlakçı Andre Gide de bunlardan biri.
Yazarın Le Journal (Günlük) adlı eserinin "La Marche Turque" (Türk Marşı) bölümünde, Yeşil Camii’nin büyüleyici atmosferi şu satırlarla anlatır:
”Dinlenme, aydınlığa dalma, denge yeri, kutsal gökmavisi, kırışıksız gökmavisi, zihnin yetkin sağlığına kavuştuğu yer...

Enfes, bir tanrı yerleşmiş senin içine ey cami. Sivri kemerin silmesinin ortasında ve soru kırarak, bu çakışma ve sevgi yerinde rahatlayan, çatışmaya ara verip dinlenmeye soyunan iki eğrinin tam kesişmeleri gereken bu gizli, etkin yerde insanlara öğüt veren ve bu yassı taşın manevi asılışını sağlayan o tanrıdır. Ey ince gülümseyiş! Parça aralıkları tam kıvamında ayarlı kemer! Karşılarında ne kadar da rahatça kuruluyorsun zihnimin zarif inceliği!

Uzun süre bu kutsal mekanda derin derin düşündüm ve sonunda anladım ki ibadetlerimizi bekleyen kusur bulma tanrısı buradadır ve bizi arınmaya çağırmaktadır. ”

Bu satırların Bursa’ya ulaşması öyküsü de anlatayım.
Bursa Büyükşehir Belediyesi, 3 yıldan beri 3 ayda bir, Yayın Yönetmenliği’ni Basın ve Halkla İlişkiler Müdürü Saffet Yılmaz’ın yaptığı “Bursa’da Zaman” adlı dergiyi yayınlıyor.
Her sayısında özellikle tarihi bir konuyu uzmanlarına derinlemesine inceleyen yazılara yer veren Bursa’da Zaman’ın Yayın Müdürüne bir gün Fransa’da yaşayan İstanbullu Ali Aktoğu’dan elektronik posta ulaşır.
Aktoğu’nun eline Bursa’da Zaman ulaşmış ve ilgisini çekmiştir.
Andre Gide ile ilgi bilgiyi ve çeviriyi de Aktoğu yaparak, Yılmaz’a gönderir. Yılmaz da, derginin bir sayfasını buna ayırır. Yorum yapmadan sadece değerlendirmeyi koyarak yayınlar.
Avrupa’nın düşün hayatını derinlemesine etkileyen böylesine bir yazarın Yeşil Camii için kaleme aldığı bu yazı aslında kimileri için küçük ve önemsiz gibi görünse de, UNESCO’nun Dünya Mirası listesine giren Bursa’nın tanıtımı için çok önemli.
Fransızlar, dünyada reklam ve tanıtımı en iyi yapanlar olarak bilinir. Onların kahramanları üzerinden yapılacak tanıtım, yüzlerce broşür yapmaktan daha etkili olur.
Bu büyüleyici yorumu bir de külliyenin bir kenarına koydunuz mu, gelen ziyaretçiler üzerindeki etkisini düşünün artık.
Bunu yapmak da sanırım, Andre Gide’nin değerli yorumunu dergisinde yayınlayan Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne düşer sanırım.
Önermesi bizden...

BURSA’YA PİYANGO VURDU

Bursa, 14 yıllık sürecin ardından UNESCO’nun Dünya Tarih Mirası listesine girmeyi başardı.
14 yıl dediğime bakmayın. İlk başvuru 14 yıl önce yapılmış ama hiçbir sonuç alınamamıştı. 4 yıl önce Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe’nin kararlı tutumu sonucu başlatılan çalışmalar bu başarıyı getirdi.
Hikayesi çok uzun...
Ancak, işin düğümünü Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu’nun Bursa Alan Başkanlığı’na getirilmesi çözdü. 
26 kişilik Danışma Kurulu ile 9 kişilik Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu’nu oluşturan Alan Başkanlığı, gerek hak sahipleri gerekse alan üzerinde etkili kurum, kuruluş ve sivil toplum örgütlerinin temsilcileriyle hazırlanan Bursa’nın adaylık dosyası Eylül ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na, oradan da UNESCO’ya iletildi. Geçen aylarda UNESCO’dan gelen heyet, Bursa dosyasında yer alan tüm bölgelerde incelemelerde bulunup, hazırladıkları raporu UNESCO merkezine sundu.

Katar'ın başkenti Doha'da Katar Ulusal Kongre Merkezinde yapılan 38’inci Dünya Miras Komitesi Toplantısı'nda, Türkiye’den Bursa ve İzmir Bergama dosyaları ele alındı.
Bursa’da 14 yıl önce başlayan Dünya Mirası Listesi’ni girme hayali, komitenin kararıyla gerçek oldu.
ARTIK BURSA’NIN DEĞİL DÜNYANIN MİRASI
Cumalıkızık ile başlayan süreç  “Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu” başlığıyla artık listesine girmeyi başardı.
Tarihi Çarşı ve Hanlar Bölgesi, Sultan Külliyeleri ve Cumalıkızık, artık sadece Bursa’nın değil, dünyanın tarihi mirası.

Aslında geç kalınmış bir karar, hemen yanı başımızdaki Yunanistan’ın, doğu sınırımızdaki İran’ın 17 değeri bu listede yer alıyor. Ege’de çıplak gözle görebildiğimiz Sakız ve Sisam adaları bile yıllar önce bu listeye girmeyi başarmış.

Türkiye’den son giren Bergama ve Bursa ile birlikte tarihi değer sayısı 13’e yükselmiş.
Peki bundan sonra ne yapacağız.
Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu, başkanlığındaki komite, tüm bunları düşünerek planlamayı yapmış. Stratejik Plan meclisten geçirilerek dosya içine konulmuş. Bu karar listeye girme konusunda da etkili olmuş.
Bu plana göre, kim gelirse gelsin, Külliyeler, Hanlar Bölgesi ve Cumalıkızık’a yapacakları belli. Tam bir koruma uygulanacak.
Çıkarılma riski tabii ki var. Prof. Dr. Dostoğlu, bunun takipçisi olmak gerektiğini sıkı sıkıya vurguluyor. 
TURİZME DOPİNG ETKİSİ YAPACAK
Asıl önemlisi, bu bölgeler klasik tarzda tarihi kalıntı değil, yaşayan şehir bölgeleri, buradaki insanların projeye katkıları da önemli. Tarihi Çarşılar ve Hanlar Birliği Başkanı Muhsin Özyıldırım, hazırlık sürecinin en büyük destekçilerinden biri. Komite çalışmalarında yer almış.
Bursa’nın listeye girmesini piyango olarak nitelendiriyor.
Gerçekten de, rotasını tarım ve sanayiden turizme çevirmek isteyen Bursa için bu karar, büyük ikramiye niteliğinde.
Turist sayısını 5 milyona çıkarmayı planlayan Bursa, artık tanıtım stratejilerini bunun üzerine oturtacak. Kültür turizmine çıkacak olanların baktıkları ilk yerlerden biri de Dünya Tarih Mirası listesi. İstanbul’a gelen turist Bursa’nın adını görünce elbette ki ziyaret etmek isteyecekler. Adeta Bursa turizmine doping etkisi yapacak.
Bursa’daki turizm işletmecileri de rehberler de aynı görüşte. Geçtiğimiz aylarda Anadolu turlarından çıkarılan Bursa, belki bu sayede yeniden listeye girecek.
Önemli olan bu büyük ikramiyeyi değerlendirebilmek.
Yılbaşında büyük ikramiye çıkan talihlilerin öyküleri yazılır durur. Aldıkları ikramiyeleri harvurup harman savurdukları için bir süre sonra sıfırı tüketirler.
Bursa’nın yapması gereken, zafer coşkusunu bir yana bırakıp, bir an önce yapılması gerekenleri hayata geçirmek yoksa, bir süre sonra büyük ikramiye talihlileri gibi sıfırı tüketir, farkında bile olmayız.