Osmangazi müdavimi oldu, yükselen yıldız Mudanya [30 Eylül 2020]

Bu yıl 20'nci yaşını dolduran Tarihi Kentler Birliği, (TKB) kentlerin tarihsel bir bağlamda buluşması, kültürel mirasın korunmasında işbirliği, tarihi yapıların ve çevresel dokuların korunması ve yaşatılması konularında Türkiye'de yeni bir döneme çığır açan önemli kurumlardan biri. Birliğin kuruluşunda da Bursa'nın büyük emeği var.1999 yılında Avrupa Tarihi Kentler Birliği'ne Türkiye'nin davet edilmesi üzerine gözlemci üye olarak Bursa Büyükşehir Belediyesi katıldı. ÇEKÜL Vakfı'nın da tecrübesi ve desteğiyle, Türkiye Tarihi Kentler Birliği'nin kuruluş çalışmalarını başlattı ve yürütücülüğünü üstlendi.

22 Temmuz 2000'de Bursa'da, 52 tarihi kent belediyesi tarafından kabul edilen birlik tüzüğü ve yayımlanan kuruluş bildirgesiyle kurulan TKB, 2001 yılında Avrupa Tarihi Kentler Birliği'nin 12'nci üyesi oldu. Bursa ve ilçeleri birlik içinde hep aktif rol üslendi ve tarihi mirasın korunması ile ilgili çalışmalarda öncülük yapmanın yanı sıra deneyimlerini de üye diğer tarihi kentlere aktardı. Bu deneyim Türkiye ile de sınırlı kalmayarak Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe döneminde, Balkan coğrafyasındaki kültürel mirasımızın yaşatılması çalışmalarının da yürütülmesinde kullanıldı.

Tarihi Kentler Birliği, kuruluşunun 20'nci yıl dönümünü daha büyük ve görkemli bir törenle kutlamak için hazırlıklar yaparken koronavirüs pandemisi buna engel oldu. İstanbul Pendik'te önceki gün TKB'nin genel kurulu ve ödül töreni vardı. Daha önceki yıllarda Antalya'da düzenlenen bu etkinlik korona yüzünden İstanbul'a alınmıştı. Mudanya Belediye'nin organizasyonuyla gazeteci arkadaşlarım Adnan Baş-topçu ve Yüksel Baysal ile birlikte genel kurulu ve ödül törenini izleme fırsatı bulduk. 'Tarihi ve Kültürel Mirası Koruma Proje ve Uygulamalarını Özendirme Yarışması'nda Mudanya Belediyesi, Girit Mahallesi-Mütareke Meydanı 2. Etap Projesi ve Tirilye Sanat Evi Projesi ile Süreklilik, Osmangazi Belediyesi de Gazzeli Ahmet Efendi Kütüphanesi ve Kayhan Şadırvanlı Han Gençlik Merkezi projeleriyle uygulama ödülünü aldı.

Hayri Türkyılmaz, ödülü tüm Mudanyalılara armağan ederken, Mustafa Dündar da Osmangazi'nin tarihi kimliğini korumaya ve geleceğe aktarmaya devam edeceği mesajını verdi. Toplantı salonunun fuayesinde, gazeteci arkadaşlarla başta büyük ödülü alan Manavgat Belediyesi olmak üzere diğer projeleri inceleme fırsatı bulduk. Kendi aramızda yaptığımız değerlendirmede, çok yakın bir tarihte Mudanya Belediyesi'nin Tirilye, Osmangazi'nin Hisar ve Büyükşehir Belediyesi'nin Hanlar Bölgesi projelerinin yakında büyük ödüle uzanacağı öngörüsünde bulunduk. Daha sonra konuştuğumuz Başkan Türkyılmaz da sanki kendi aramızdaki sohbetimizi dinlemiş gibi Tirilye Projesi ile yakın bir tarihte büyük ödülü Mudanya'ya getireceklerini söyledi.

BAKAN YARDIMCISINDAN ULUDAĞ MESAJI

Tarihi Kentler Birliği toplantısına katılarak konuşma yapan Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, Bursa'nın yakından tanıdığı bir isim. İki yıl önce Merinos Atatürk Kongre ve Kültür Merkezi'ndeki turizm zirvesine katılan ve Bursa'yı iyi bilen Nadir Alpaslan'a program sonrası Uludağ Alan Başkanlığı ile ilgili son durumu sordum. Geçen hafta Güney Marmara Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği Başkanı Ersin Yazıcı tarafından Uludağ'da düzenlenen ve AK Parti milletvekilleri Hakan Çavuşoğlu ve Emine Yavuz Gözgeç, CHP milletvekilleri Erkan Aydın ve Prof. Dr. Yüksel Özkan'ın katıldığı toplantıda Kültür ve Turizm Bakan Danışmanı Neşe Çıldık ve Yatırım ve İşletmeler Genel Müdür Yardımcısı Emin Özkan da bilgilendirme yapmıştı. Bu toplantıyı hatırlatarak yanıt veren Alpaslan, şunları söyledi:
'Toplantının sonuçlarını bakanlık olarak kendi içimizde değerlendirdik. Bakanımız başkanlığında paydaşlarla bir değerlendirme toplantısı daha yapacağız. Tarım ve Orman Bakanlığı ile de konuşuldu. Onlar da sıcak bakıyor. Tahminim meclis açıldıktan sonraki süreçte gündeme gelecek belki bu yıl bitmeden yasalaşacak'

GÖZLEM KULESİ'NİN KONUĞU PROF. DR. TATLIOĞLU

Türkiye'nin gündemi ekonomi. Dövizdeki yükseliş hız kesmezken dün Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, 2021-2023 dönemine ilişkin Yeni Ekonomi Programı açıkladı. İYİ Parti Bursa Milletvekili Prof. Dr. İsmail Tatlıoğlu, aynı zamanda partisinin Kalkınma Politikaları Başkanı. ASTV'de yayınlanan Gözlem Kulesi'ne bu akşam konuk olacak Prof. Dr. Tatlıoğlu ile Yeni Ekonomi Programı'nı konuşacağız. Program sadece ekonomiyle de sınırlı olmayacak. Bursa gündemine de ayrı bir başlık açacağız. Gözlem Kulesi, bu akşam saat 20.30'da ASTV'de...

 

Eski Bursa ve Mudanya geri gelmez Tirilye'nin şansı hâlâ var [19 Eylül 2020 ]

Kentler de insanlara benzer. Binlerce yıllık değerlerinin ne kadar önemli olduğu elinden kayıp gittiğinde anlaşılır.

160 bin nüfuslu Bursa, göçten önce önüne yeşil sıfatı eklenecek kadar doğayla iç içe bir Anadolu kentiydi. Son 60 yılda sanayi ile başlayan yoğun göç, Mimar Mithat Kırayoğlu'nun deyimiyle kenti 'obez' hale getirdi.

Ne tarihi değerler kaldı, ne de yeşil.

Kayıp giden değerlerin son yıllarda farkına vardık. Hanlar bölgesinde olduğu gibi beton yığınlarını kaldırmak için milyonlarca lira para ve emek harcıyoruz.

Peki, bunu yaptığımızda eski Bursa ve hanlar bölgesi geri gelir mi? Belki o bölge için olabilir ama Bursa için bu saatten sonra asla geri dönüş mümkün değil.

Aynı gerçek Mudanya için de geçerli. Kentin batıya yönelişiyle birlikte Bursa artık Mudanya'ya akıyor. Tepeler ve kentin girişi, beton yığınlarıyla Mudanya'yı kuşattı bile.

Yine Kırayoğlu'na göre, Mudanya'nın da eskiye dönme şansı yok. Bu aşamadan sonra 3 milyonluk metropolün Mudanya'ya akmasına hazırlıklı olmak gerekiyor.

Ama bir yer var o da Tirilye... Onun şansı devam ediyor. Nedeni ise 1981 yılında koruma altına alınması ardından 1992 yılında tarihi bölge ve çevrisi için getirilen koruma amaçlı Türkiye'nin ilk imar uygulama planı. Onun altında da yine Kırayoğlu'nun imzası var.

1989 yılında SHP'den Büyükşehir adayı olan Kırayoğlu'nun seçimi kaybetmesine o dönemin belediye başkanı merhum Fuat Özkan'ın kadar sevinen olmamıştır sanırım. Hemen göreve çağırıp koruma imar planını istemiş. Kırayoğlu da hazırlamış.

Tirilye'nin korunarak bu günlere gelmesi bu plan sayesinde oldu.

Tirilye korunmuş olsa da yorgun ve eskimiş. Onun eski ihtişamlı günlerine kavuşmasının miladı ise Mudanya Belediye Başkanı Hayri Türkyılmaz'ın Taş Mektep projesini başlatması oldu.

Bu projeyle birlikte yine Türkiye'de bir ilk olan Tirilye Kentsel Tasarım Rehberi çalışması başlatıldı.

Dün Mudanya'da düzenlenen Tarihi Kentler Birliği Tirilye Çalıştayı'nda Kentsel Tasarım Rehberi projesi ele alındı.

Çalıştayda konuşan ve aynı zamanda ÇEKÜL Vakfı Başkan Yardımcısı olan Kırayoğlu, uzun uzun projeyi ve Kentsel Tasarım Rehberi'ni anlattı.

Kentlerde planları, projeleri ve ruhsatları biliyoruz. Kentsel tasarım projeleri ve rehberliği dünyada uygulanan farklı bir disiplin. Daha önce ülkemizde yoktu. Tarihi Kentler Birliği ve ÇEKÜL'ün önerisiyle zorunluluk haline geldi. Mudanya bu konuda Türkiye'ye örnek ve model olacak projesini tamamlanırsa Tirilye ayağa kalkacak ve eski ihtişamlı günlerine geri dönecek.

TİRİLYE'DE NELER YAPILACAK?

Uygarlık tarihinin bütün halkalarını yaşamış ve birbirine eklemiş bir Tirilye'de yapılan çalışmalarının amacının eski kenti koruyarak geleceğe taşımak olduğunu vurguladı. Ve şöyle devam etti:

'Bunun için öncelikle kent omurgasını ayağa kaldıracağız. Sokak sağlıklaştırma projeleriyle, mimari projelerle, kötü durumdaki sivil mimarlık örneği yapıların yenilenmesiyle, bina cephe düzenleme çalışmalarıyla, Taş Mektep Meydan Projesi, Dündar Evi, Tüccar Evi ve Zeytinyağı Müzesi'nin kamulaştırılmasıyla, bölge otoparkı ve yayalaşmış sokaklarıyla Türkiye'ye öncülük yapacak tarihi bir yerleşim haline gelecek'

Çalıştay kapsamında Tirilye teknik gezisinin yanı sıra Tarihi Kentler Birliği üyesi belediyelerde koruma uygulamalarında yer alan teknik personelin katıldığı atölye çalışması yapıldı.

NİHAİ HEDEF UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİNE GİRMEK

Tirilye Kentsel Tasarım Rehberi'nin model alındığı toplantıda, Kırayoğlu'nun yanı sıra Prof. Dr. Yusuf Oğuzoğlu ve ÇEKÜL Vakfı Başkan Yardımcısı Faruk Göksu da sunum yaptı. Etkinlik kapsamında ÇEKÜL Vakfı kurucularından olan ve halen yönetim kurulu üyeliği görevinde bulunan Hasan Özgen'in hazırladığı Mudanya belgeselinin gösterimi yapıldı.

Çalıştayda konuşan Mudanya Belediye Başkanı Hayri Türkyılmaz da, Tirilye'nin UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmesinin ilk adımını Kentsel Tasarım Rehberi ile attıklarını vurguladı. Bu süreçte Taş Mektep'in lokomotif görevi üstlendiğini işaret eden Türkyılmaz, proje hakkında şu bilgileri verdi:

"Kaba inşaatı tamamlanan Taş Mektep'in iç fonksiyonu, aslına uygun hale getirilerek müze ve eğitim işlevi ile yaşatılacak. İçerisinde hediyelik eşyaların, kütüphanenin, kafenin bulunacağı Taş Mektep, tasarım rehberimizin lokomotifi olarak vizyonumuzu yansıtacak. Hayallerimizi diri tutarak, yeşille mavinin buluştuğu bu güzel kenti geleceğe hep birlikte taşıyacağız" dedi.

Bu arada, bugün Mudanya ilk kez Tarihi Kentler Birliği Bölge Toplantısına ev sahipliği yapacak. "Tarih İçinde Mudanya" panelinde Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin Mudanya'nın Arkeolojik Mirasını, Düzce Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Oğuzoğlu Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Mudanya'yı, Bursa Alan Başkanı Prof. Dr. Neslihan Dostoğlu ise Tarihi Kentlerde UNESCO Süreci ve Alan Yönetimi'ni anlatacak.

Toplantı Mudanya Belediye Başkanı Hayri Türkyılmaz, Tarihi Kentler Birliği Genel Sekreteri Sezer Cihan'ın değerlendirme konuşması ile Tarihi Kentler Birliği Başkanı, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediye Başkanı Hayrettin Güngör'ün kapanış konuşmasıyla sona erecek.